Opmerking
  • Cookiemelding

    Deze website maakt gebruik van cookies onder andere om de website te analyseren en te verbeteren. Door het gebruiken van onze website stemt u toe dat we dit soort cookies plaatsen op uw computer of mobiel apparaat.

Vraag en Antwoord

NATUURBRUG(GEN) NOODZAAK

Wat is het belang van een natuurbrug?
Natuurbrug Zandpoort biedt een unieke kans om twee natuurgebieden, het Nationaal Park Zuid-Kennemerland en de Amsterdamse Waterleidingduinen die oorspronkelijk één gebied vormden maar door de Zandvoortselaan zijn gescheiden, weer met elkaar te verbinden. Met deze verbinding wordt het leefgebied van verschillende planten en dieren flink vergroot en dat zorgt ervoor dat dieren en planten meer ruimte krijgen en er meer uitwisseling is. Het opnieuw verbinden van natuurgebieden is van essentieel belang om de kwaliteit van natuurgebieden te verhogen. De natuurbrug is onderdeel van de Ecologische Hoofdstructuur (EHS). De EHS is een samenhangend netwerk van bestaande en nog te ontwikkelen belangrijke natuurgebieden in Nederland.

Zijn de Waterleidingduinen en het Nationaal Park dezelfde soort natuurgebieden?
Ja, beide gebieden hebben als belangrijke habitattypen (=leefgebied) onder andere “grijs duin” en “meidoorn/duindoorn struweel”. De Waterleidingduinen heeft weliswaar meer open water, maar voor het grootste gedeelte bestaat het gebied uit deze droge duinhabitats. Hierin leven een aantal kenmerkende diersoorten, waarvoor de brug een veilige oversteekplaats vormt.

Komen er nog meer bruggen?
Natuurbrug Zandpoort is de eerste van een serie van drie bruggen. De andere twee gaan over de spoorbaan naar Zandvoort en over de Zeeweg. De drie bruggen versterken elkaar, omdat ze diverse duingebieden verbinden en zo een voldoende groot leefgebied vormen voor alle diersoorten hierin. Er ontstaat op deze wijze een uniek natuurgebied midden in de Randstad, dat zijn weerga in Europa niet kent. De uitvoering van de brug over het spoor (Natuurbrug Duinpoort) wordt op dit moment door Prorail voorbereid. De brug over het spoor wordt gefinancierd met Rijksgelden. De realisering van de brug over de Zeeweg (Natuurbrug Zeepoort) wordt momenteel ook voorbereid. Bestuurlijk is er overeenstemming over de locatie (tussen ’t Wed en de Erebegraafplaats) en de functie: natuur, geen recreatie. Provinciale Staten van Noord-Holland hebben geld gereserveerd voor de realisering van de brug over de zeeweg (deels). Voor de financiering voor het overige deel is een Europese subsidie aangevraagd. De natuurbruggen over het spoor tussen Zandvoort en Haarlem en over de Zeeweg in Bloemendaal worden in 2016 gerealiseerd.

Wat maakt de aanleg van de drie natuurbruggen zo belangrijk?
De aanleg van drie natuurbruggen lost barrières op binnen het Nationaal Park Zuid-Kennemerland en verbindt het Nationaal Park met de Amsterdamse Waterleidingduinen. Hierdoor ontstaat er een aaneengesloten duingebied van meer dan 7000 hectare. Door de bruggen krijgen planten en dieren, zoals ree, wezel, hazelworm, zandhagedis, rugstreeppad, duinroos en allerlei vlindersoorten een groter aaneengesloten leefgebied en meer mogelijkheden om zich voort te planten en te verspreiden. Natuurbrug Zandpoort is eind 2013 gereed en toegankelijk voor recreanten. De natuurbruggen over het spoor (Natuurbrug Duinpoort) tussen Zandvoort en Haarlem en over de Zeeweg (Natuurbrug Zeepoort) in Bloemendaal worden in 2016 gerealiseerd. De natuur van het Nationaal Park Zuid-Kennemerland en de Amsterdamse Waterleidingduinen draagt bij aan het leefklimaat van de inwoners van de verstedelijkte regio. Om deze natuur te versterken worden drie natuurbruggen aangelegd.

Waar komen de natuurbruggen?
Natuurbrug Zandpoort: Over de Zandvoortselaan, ter hoogte van het voormalig partycentrum de manege en de Blinkertweg.
Natuurbrug Duinpoort: Over het spoort tussen Zandvoort en Haarlem ter hoogte van het uitkijkpunt langs het Visserspad.
Natuurbrug Zeepoort: Over de Zeeweg tussen de Erebegraafplaats en het Wed.  

Als een van de bruggen niet doorgaat, hebben de andere twee dan nog wel zin?
Ja, de bruggen hebben ook afzonderlijk nut.

Bestaat er een mogelijkheid dat de natuurbrug over de Zandvoortselaan gerealiseerd is en de twee andere bruggen in de Kennemerduinen niet?
Die kans is aanwezig, maar Nationaal Park Zuid-Kennemerland zal er alles aan doen om ook de andere twee natuurbruggen te realiseren. De Natuurbrug Duinpoort over het spoor Haarlem-Zandvoort wordt aangelegd door Prorail, dit is in hun ontsnipperingsprogramma opgenomen. De aanleg van deze natuurbrug staat gepland in 2016. De aanleg van de brug over de Zeeweg: Natuurbrug Zeepoort is opgenomen in het provinciaal meerjarenprogramma Groen. De aanleg van de natuurbrug over het spoor tussen Zandvoort en Haarlem en over de Zeeweg in Bloemendaal zijn in voorbereiding, deze wordt in 2016 gerealiseerd.

Ontwerp
Waaruit bestaat het definitief ontwerp?
In het definitief ontwerp is vastgesteld waar de brug precies komt te liggen en wat bijvoorbeeld de breedte, hoogte, hoek van de zijwanden en ligging van de recreatieve zone is. Daarnaast is de detaillering, zoals precieze afmetingen, materialen en inrichting bepaald.  

Hoe ziet het definitief ontwerp eruit?
Het ontwerp is ter hoogte van de Zandvoortselaan 53 meter breed en ook toegankelijk voor wandelaars, ruiters, fietsers en rolstoelers. Een kleine duinenrij scheidt de recreatieve paden van de natuur. Ter hoogte van het fietspad over de voormalige trambaan is de brug 40 meter breed; dit deel is niet toegankelijk voor recreanten.  

Is een ecologische zone van 40 meter breed wel noodzakelijk?
Uit landelijk onderzoek, onder meer van het gespecialiseerde bureau Alterra, blijkt dat ecologische verbindingen pas goed functioneren als zij een minimale breedte hebben (afhankelijk van de diersoorten). De minimale breedte voor deze passage is 40 meter.

Is recreatief medegebruik geen probleem?
Tussen de recreatieve en de ecologische zone komt een kleine duinenrij te liggen. Dit schermt het natuurgedeelte af van het recreatieve gedeelte. Uit onderzoek is gebleken dat recreatief medegebruik het functioneren niet in de weg hoeft te staan (Alterra-onderzoek naar de ‘Effecten van recreatief medegebruik van ecoducten op het functioneren als faunapassage’). De brug wordt beplant met gebiedseigen beplanting die door Staatsbosbeheer wordt opgekweekt.

Wat wordt er bovenop de natuurbrug aangebracht? Op de brug wordt een leeflaag aangebracht van minimaal 50 cm. Er komen ook dikkere lagen, met name tegen de randen. Tussen de ecologische zone en de recreatieve zone komen duintjes. De leeflaag zal een variatie vormen van schraal zand, nodig voor het zeldzame grijze duin, en rijker zand waarop planten kunnen groeien en waardoor beschutting voor dieren kan ontstaan.

Waaraan wordt gemeten of het project Natuurbrug Zandpoort geslaagd is?
Na opening van de brug zal worden onderzocht of de brug goed functioneert, onder andere door monitoring en tellingen; hoeveel en welke dieren maken er gebruik van. De natuurbrug in Crailo blijkt uit een onderzoek door Alterra boven verwachting goed te werken. Naast korte termijn effecten heeft de brug naar verwachting ook effecten voor verspreiding van planten en dieren op lange termijn.

Doelsoorten

Welke dieren hebben baat bij deze natuurbrug?
Dieren die zeer gebaat zijn bij de aanleg van de natuurbrug zijn bijvoorbeeld de ree, rugstreeppad, wezel, hermelijn, hazelworm, zandhagedis, zandloopkever, hazelworm, nauwe korfslak en diverse vlindersoorten. De uitwisseling tussen populaties zal verbeteren, waardoor de kans op uitsterven in het gebied afneemt. Ook veel plantensoorten zoals de duinroos en het slangenkruid zullen profijt hebben van de natuurbrug.

Waar, wanneer en waarom zijn er amfibieschermen geplaatst?
In de tweede helft van februari 2012 zijn amfibieschermen geplaatst bij de Zandvoortselaan, ter hoogte van voormalig partycentrum ‘De Manege’. De schermen houden beschermde diersoorten, als de rugstreeppad en de zandhagedis, weg uit het gebied waar de bouwwerkzaamheden voor de natuurbrug aan de Zandvoortselaan worden uitgevoerd. De schermen zijn 30 cm hoog en zijn donkergroen, zodat ze goed in het landschap passen. In totaal is er 1.730 meter scherm geplaatst.  

Damherten
Wat gebeurt er met de damherten die oversteken van de Amsterdamse Waterleidingduinen naar Nationaal Park Zuid-Kennemerland?
Als de natuurbrug aan de Zandvoortselaan in Zandvoort eind 2013 opengaat, kunnen de damherten daar nog geen gebruik van maken. Dat hebben de organisaties die bij de natuurbrug zijn betrokken in overleg besloten. De damherten worden tijdelijk geweerd middels een schrikdraad. Andere dieren kunnen wel direct gebruik maken van de brug.

Hoe ziet het schrikdraad eruit?
Het schrikdraad wordt 2.40 meter hoog en geplaatst in de ecologische zone van de brug. Het gaat om een tijdelijke maatregel, die moet voorkomen dat de zeer grote populatie damherten zich verder over de regio verspreidt en de schade en overlast toeneemt. Het aantal damherten in de Waterleidingduinen is de laatste jaren fors toegenomen: sinds 2011 met ongeveer 550 dieren tot circa 2000, voorjaar 2013.
Los van de natuurbrug, wordt al jaren door alle partijen hard gewerkt aan een eenduidig beheer van de populatie damherten in de regio. De gemeenteraad van Amsterdam heeft in september 2013 ingestemd met ingrijpen in de populatie in de Waterleidingduinen. Daarna zijn de voorbereidingen gestart voor het aanvragen van de ontheffingen voor het ingrijpen. De ervaring leert dat de tijd die daarmee gemoeid is, betekent dat dit nog niet klaar is als de natuurbrug eind 2013 daadwerkelijk open gaat. Daarom wordt er een tijdelijk schrikdraad geplaatst in de ecologische zone van de brug. Dit schrikdraad wordt op dusdanige hoogte geplaatst dat andere dieren dan damherten het wel kunnen passeren.

Worden de hekken aan de kant van Nationaal Park Zuid-Kennemerland verhoogd?
Bij de aanpassing van het hekwerk aan de kant van de Kennemerduinen gaat het om diverse maatregelen om dieren naar de brug toe te leiden. Op en om de natuurbruggen (tot aan de Westerduinweg) wordt het hekwerk 2,40 m hoog.

Recreatie
Komt er een fietspad in de Amsterdamse Waterleidingduinen?
De aanleg van een fietspad is in voorbereiding, nu alle partijen hebben nu ingestemd met het tracévoorstel voor een fietspad langs de noordoostelijke rand van de Waterleidingduinen. Hierdoor ontstaat een mooie doorgaande fietsroute van het zuiden van Amsterdam via Haarlemmermeer naar de kust, met een (thans ontbrekende) veilige oversteek over de Zandvoortselaan. De gemeenteraad van Amsterdam (eigenaar van de Amsterdamse Waterleidingduinen) stemde in september 2012 definitief in met het voorstel. De gemeenten Zandvoort, Bloemendaal, Haarlemmermeer en Heemstede en de provincie De provincie Noord-Holland gaven al eerder hun goedkeuring. Het tracévoorstel en het schetsontwerp (inclusief voorstellen voor natuurcompensatie) worden nu verder uitgewerkt. De aanleg van het fietspad start waarschijnlijk halverwege 2014.

Waarom komt er een fietspad over de natuurbrug?
Al jaren bestaat er een wens bij gemeenten in Zuid-Kennemerland en de provincie Noord-Holland om een betere recreatieve verbinding te maken tussen de Haarlemmermeer en de Zandvoortse kust. Door het aanleggen van een natuurbrug tussen de Amsterdamse Waterleidingduinen en het Nationaal Park Zuid-Kennemerland over de Zandvoortselaan, doet zich nu de mogelijkheid voor om een ontbrekende schakel in het tracé te realiseren, namelijk tussen de Oase en de Zandvoortselaan. Door het fietspad ontstaat een mooie fietsroute van Haarlemmermeer naar de kust, met een (thans ontbrekende) veilige oversteek over de Zandvoortselaan. Daarnaast vinden de natuurorganisaties het belangrijk dat het publiek hun gebieden kan bezoeken en daarvan kan genieten. Uit ervaring blijkt dat mensen door natuurbeleving de natuur belangrijker gaan vinden. Dat is van groot belang voor het draagvlak, de toekomst en het behoud van de natuurgebieden. De Europese Unie en de provincie Noord-Holland hebben om die redenen het fietspad opgenomen in hun subsidievoorwaarden voor de natuurbrug.

Waarom is een brug over het fietspad over de voormalige trambaan noodzakelijk?
De overkapping is noodzakelijk om deze ene, smalle verbinding tussen de twee duingebieden sterk genoeg te maken om te kruisen. De noodzaak is vastgesteld door ecologen. Het is niet alleen het bovengrondse ecosysteem dat verbonden moet worden, maar ook het (niet zichtbare) ondergrondse ecosysteem.

Mogen honden op de natuurbrug?
Op de natuurbrug en in de Amsterdamse Waterleidingduinen zijn geen honden toegestaan. Honden zijn wel toegestaan op het Visscherspad in het Nationaal Park Zuid- Kennemerland.

Hoe zit het met de parkeerplaatsen bij het voormalig partycentrum de Manege? Vanaf 24 september 2012 is de Blinkertweg afgesloten vanwege de bouw van de natuurbrug. Parkeren is daar niet meer mogelijk. Het terrein is een paar jaar geleden aangekocht door de provincie ten behoeve van de realisatie van de natuurbrug. Hoewel het geen officieel parkeerterrein is, heeft de provincie afgelopen jaren oogluikend toegestaan dat hondenbezitters hun auto parkeerden bij ‘De Manege’ aan de Blinkertweg, zodat zij makkelijk het losloopgedeelte van het Nationaal Park Zuid-Kennemerland konden inlopen.

Partners en financiering
Welke partijen zijn bij de aanleg van de natuurbrug betrokken?
Het project is door zes partijen geïnitieerd, te weten:

  1. Nationaal Park Zuid-Kennemerland
  2. PWN
  3. Natuurmonumenten
  4. Waternet
  5. Gemeente Zandvoort
  6. Provincie Noord-Holland

Daarnaast stelt Nieuw Unicum (een zorglocatie voor mensen met een lichamelijke handicap) een deel van haar grond beschikbaar en subsidieert de Europese Unie, de Nationale Postcodeloterij en het Prins Bernard Cultuurfonds.  

Wat kost de Natuurbrug Zandpoort en wie financiert wat?
De totale kosten voor realisatie van de brug zijn 9 miljoen euro, inclusief grondaankoop. De bijdrage van de partners is grofweg als volgt verdeeld: een derde deel van het budget is afkomstig van de provincie Noord-Holland, een derde deel van de Europese Unie (EFRO) en 2 miljoen van de partners PWN, Waternet en Natuurmonumenten. De Nationale Postcode Loterij heeft het resterende bedrag aangevuld. Daarmee is de financiering van de brug rond.

Hebben landelijke bezuinigingen invloed op het budget?
Het budget voor de bouw van de brug staat los van bezuinigingen van het Rijk

Het rapport van de Raad van de Leefomgeving was nogal negatief over het nut van natuurbruggen. Waarom worden deze bruggen gebouwd?
De raad van de Leefomgeving stelt dat per locatie moet worden bezien of andere compenserende maatregelen, zoals vergroting van oppervlakte van bestaande kernen, niet efficiënter zijn. Het aanleggen van ecoducten is verantwoord als alle andere opties al zijn benut. Dat is bij de drie natuurbruggen het geval; er wordt dus gehandeld in lijn met het advies van de Raad.

Hoe zit het met de planologische procedures en vergunningen?
De onderzoeken die nodig zijn voor de procedures en vergunningen zijn verricht en de vergunningprocedures zijn afgerond. De gemeente Zandvoort heeft een omgevingsvergunning verleend in maart 2012. Tegen dit besluit is beroep aangetekend. De rechtbank Haarlem heeft op 13 juli 2012 het verzoek om voorlopige voorziening afgewezen. De rechtbank heeft in de behandeling van het beroep in februari 2013 afgewezen. Het hoger beroep is inhoudelijk behandeld op 5 november 2013. De uitspraak door de Raad van State volgt na 6 weken.

Wie is verantwoordelijk voor het onderhoud van de natuurbrug?
Het bovendek van de natuurbrug gaan Waternet en Natuurmonumenten beheren. Het beheer van de kunstwerken wordt gezamenlijk gedaan door de provincie Noord-Holland en gemeente Zandvoort. Hiervoor worden nog beheerplannen uitgewerkt.

Mocht uw vraag hier niet bij staan, neem dan contact met ons op via het contactformulier.

 

 

 


locatie

bekijk de video

euro